الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

230

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

آنها روشن شود . آمادگى براى صلح با اينكه آيه گذشته به قدر كافى هدف جهاد اسلامى را مشخص مىساخت ولى آيه بعد كه پيرامون صلح با دشمن بحث مىكند اين حقيقت را روشنتر مىسازد ، مىگويد « اگر آنها تمايل به صلح نشان دادند تو نيز دست آنها را عقب نزن و تمايل نشان ده » ( * ( وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها ) * ) . اين احتمال نيز در تفسير جمله بالا وجود دارد كه اگر آنها به سوى صلح پر و بال بگشايند تو هم به سوى آن پر و بال بگشاى ، زيرا « جنحوا » از ماده « جنوح » به معنى « تمايل » آمده و به پر پرندگان نيز جناح گفته مىشود زيرا هر يك از بالهاى آنها به يك طرف متمايل است بنا بر اين در تفسير آيه هم از ريشه لغت مىتوان استفاده كرد و هم از مفهوم ثانوى آن . و از آنجا كه به هنگام امضاى پيمان صلح غالبا افراد گرفتار ترديدها و دو دلىها مىشوند به پيامبر دستور مىدهد در قبول پيشنهاد صلح ترديدى به خود راه مده و چنانچه شرائط آن منطقى و عاقلانه و عادلانه باشد آن را بپذير « و بر خدا توكل كن زيرا خداوند هم گفتگوهاى شما را مىشنود و هم از نيات شما آگاه است » ( * ( وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه إِنَّه هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ) * ) . ولى با اين حال به پيامبر و مسلمانان هشدار مىدهد كه ممكن است در پيشنهادهاى صلح خدعه و نيرنگى در كار باشد و صلح را مقدمه اى براى ضربه غافلگيرانه اى قرار دهند يا هدفشان تاخير جنگ براى فراهم كردن نيروى بيشتر باشد اما از اين موضوع نيز نگرانى به خود راه مده زيرا خداوند كفايت كار تو را مىكند و در همه حال پشتيبان تو است ( * ( وَإِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّه ) * )